Home Page

Icon   GEWELD OP SCHOOL ZORGWEKKEND
Icon   E-mail: hulp@pesten.net

onafhankelijke website www.pesten.net

NIJMEGEN - Geweld op scholen in het basis- en voortgezet onderwijs in Nederland neemt zorgwekkende vormen aan. Binnen en buiten de opleidingen krijgen steeds meer leerlingen met grove mishandeling en bedreigingen met steek- en vuurwapens te maken dan tot dusver aangenomen. Dat is één van de conclusies in het vertrouwelijk onderzoeksrapport 'Effe Dimme' van het Instituut voor Toegepast Sociale Wetenschappen van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Deze nota wordt vrijdag door de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Sociale Zaken, Justitie en Binnenlandse Zaken officieel geopenbaard. Ze zullen dan met een cijfermatige onderbouwing van toenemend geweld in en buiten de school komen. "In Nederland hebben we gelukkig nog geen Amerikaanse toestanden", constateert ITS -onderzoeker dr. T. Mooij. Hij is belast geweest met het eerste samenhangende onderzoek in Nederland naar geweld op school. De roep om metaaldetectoren (opsporing steek- en vuurwapens) bij de deuropening van scholen en verhoogd politiezicht binnen en buiten schoolgebouwen vindt hij belachelijk. Mooij: "Geweld op school moeten we als een serieus maatschappelijk probleem beschouwen. Als we alles jarenlang op zijn beloop laten, dan krijgen we onbeheersbare toestanden. Maar zover is het nog lang niet."

Speelplaatsen Geweld in het basisonderwijs vindt veelal plaats op de speelplaatsen, tijdens pauzes, op de trappen en in de toiletten. Vaak gaat hieraan een verbale uiting of belediging vooraf. Geweld tussen leerlingen in het voortgezet onderwijs komt ook binnen, maar vaker buiten het schoolgebouw voor. In het onderzoeksrapport 'Effe Dimme' ligt het zwaartepunt niet op de beheersing, maar voorkoming van geweld op school.

Een aanbeveling aan de scholen is de invoering van een signalerings- en registratiemeldpunt geweld op school. Het is de bedoeling dat leerlingen op persoonlijke titel, klasgenoten, ouders of verzorgers en docenten melding maken van lichamlijk en geestelijk geweld(pesten/treiteren). Daarmee moet in de eerste klas van de basisschool worden begonnen. Hierdoor is het mogelijk een redelijk betrouwbaar beeld te krijgen van de (emotionele) ontwikkeling van een kind door de jaren heen. Deze wijze van intensieve begeleiding van kinderen is op een veertigtal basisscholen in Nederland inmiddels ingevoerd.

Een voorstel is het systeem van belonen en straffen van respectievelijk gewenst en ongewenst gedrag in de klas stringent door te voeren. Er is, aldus de onderzoekers, behoefte aan een onderwijsaanbod, waarin nog meer dan al het geval is, rekening wordt gehouden met verschillen in (begin)niveau en tempo van leerlingen. Ook wordt ervoor gepleit om de gezagsverhouding tussen leerling en leraar te benadrukken. Het doel is dat niet de leerkracht een les maakt, maar de leerlingen. Ze moeten volgens ITS-onderzoeker Mooij op een actieve en constructieve manier leren met elkaar om te gaan en de leerstof eigen te maken. Zo leren ze zijns inziens meer verantwoordelijkheid te dragen voor hun eigen prestaties en gedragingen binnen de groep. Een optimale betrokkenheid van de leerlingen moet de uitval van klasgenoten terugdringen. Zo kan ook, meent Mooij, pesten en geweld op school worden aangepakt.

Geweld op school is zijns inziens een complex probleem. Het kan voortvloeien uit persoonlijke kenmerken, zoals gedragsstoornissen, misstanden binnen gezinnen en opvoedkundige fouten. Anderzijds, door de toename van geweld in de maatschappij, vervaging van normen en waarden en geweld op televisie ('zeventig geweldsdelicten per dag'). Mooij onderstreept dat geweld op school een maatschappelijk probleem is dat een breed maatschappelijk aanpak vereist. Het onderwijs alleen kan het probleem nimmer bestrijden.

Bron: Eindhovens Dagblad


Terug


Laatst bijgewerkt d.d. 14-10-1999