Home Page

Icon   "PESTER KRIJGT HET BENAUWD"
Icon   E-mail: hulp@pesten.net

onafhankelijke website www.pesten.net

Inleiding:
Pesten op het werk is een groot probleem. Niet alleen brengt het veel psychisch lijden voor de directe slachtoffers ervan teweeg, ook vormt het op allerlei manieren een kostenpost in de bedrijfsvoering. De meeste bedrijven komen pas in actie tegen pesten als de problemen al gaande zijn, maar het zou vanzelfsprekend beter zijn om pestgedrag te voorkomen. Het management heeft vaak geen besef van het feit dat er gepest wordt op een bepaalde afdeling. Het is daarom van belang dat het management actief het oor te luisteren legt in de organisatie en alert is op een aantal symptomen die op pestproblemen kunnen duiden, zoals ziekteverzuim en produktiviteitsverlies. Ook een bindende gedragscode, vertrouwenspersonen en klachtencommissies kunnen hun bijdrage leveren aan de bestrijding van pesten.

"Pester krijgt het benauwd"
Een samenvatting van een onderzoek dat gedaan werd door de Bedrijfskunde-studenten A.W.O. van Ravenswaaij, F. Hollander en G. van Veldhuizen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, 13april1999

Vandaag de dag komt pesten in onze maatschappij steeds vaker voor. Op scholen maar ook in het bedrijfsleven wordt men zich steeds meer bewust van dit probleem. Ondernemingen hebben in toenemende mate te maken met bepaalde vormen van pesterijen en zo ook met de mogelijke gevolgen hiervan. Onder pesten verstaan wij het verschijnsel dat werknemers, hetzij door een enkel individu, hetzij door de groep, systematisch geconfronteerd worden met kwetsende, vijandige, intimiderende en vernederende gedragingen. Helaas komt het vaak voor dat het management van een organisatie niet ziet of door heeft dat er binnen de organisatie wordt gepest. Daar de mogelijke gevolgen van pestgedrag erg veel schade kunnen aanrichten zowel aan de betrokken personen als de organisatie, achten we het van belang dat het management van een organisatie stil staat bij dit probleem en de mogelijke gevolgen hiervan, om uiteindelijk een preventief beleid hieromtrent te ontwikkelen en handhaven.

Allereerst kunnen er zich bij de slachtoffers psychomatische klachten en stressverschijnselen voordoen. Daaronder vallen bijvoorbeeld maagklachten, slaapproblemen, neerslachtigheid, hartklachten, darmproblemen, reuma, storingen in de spijsvertering en aanvallen van astma. Daarnaast zijn er nog vele negatieve gevolgen te noemen voor de organisatie waarbinnen het pestgedrag zich voordoet. De motivatie van werknemers, die slachtoffer zijn, neemt af en het ziekteverzuim neemt toe. Doordat werknemers (zowel slachtoffers als daders) minder geconcentreerd zijn, zal het aantal fouten in de productie toenemen en daarmee de productkwaliteit afnemen. De effectiviteit van het werken als team zal sterk afnemen als binnen die groep duidelijke conflicten en pestgedrag ontstaan. De flexibiliteit van de werknemers neemt ook af, wanneer zij geconfronteerd worden met pestgedrag. Juist organisaties die het van de goodwill van hun werknemers moeten hebben, zullen hier op problemen stuiten. Al deze opgesomde factoren brengen enorme kosten met zich mee.

We willen het management van organisaties daarom duidelijk maken, dat men preventief tegen pestgedrag op het werk moet optreden. Alleen al om kosten voor de organisatie te besparen, maar daarnaast ook voor het welzijn van het personeel. Managers dienen symptomen van pestgedrag binnen de organisatie vroegtijdig te kunnen signaleren. En van de belangrijkste adviezen naar het management toe, is met open ogen en oren door de organisatie te lopen. Door hier en daar een praatje te maken, kunnen veel signalen opgevangen worden. Deze gesprekken dienen niet alleen tijdens de pauzes te gebeuren, maar juist ook onder de werktijd van de werknemer. Persoonlijke gesprekken lopen dan vaak des te beter, omdat veel zaken nu vrijuit gezegd kunnen worden. In de pauzes worden de gesprekken vaak toch meer algemeen gehouden. Veel luisteren en weinig praten is hierbij een goed advies. Functioneringsgesprekken moeten ook met een bepaalde regelmaat gehouden worden. Niet alleen het functioneren van werknemers ten aanzien van hun taak is van belang, maar ook het functioneren van de werknemers ten aanzien van de groep moet aan de orde komen. Door met een bepaalde regelmaat deze gesprekken te voeren, kunnen bepaalde veranderingen binnen de sfeer mogelijk eerder gesignaleerd worden. Tenslotte kunnen objectieve feiten, als een hoog ziekteverzuim, de omvang van het verloop en een productieverlies, signalen zijn van het voorkomen van pesterijen. Managers zouden zich bewust moeten worden van het mogelijke verband tussen productiviteitsverlies en ongewenste omgangsvormen waaronder pesten valt.

Het opvangen van signalen vanuit de organisatie kan alleen wanneer er een open sfeer binnen de organisatie is. Een open sfeer en daarmee samenhangend een goede communicatie kan bereikt worden door het stimuleren van een overlegcultuur. Werknemers moeten zoveel mogelijk betrokken worden bij beslissingen binnen de organisatie. Naast communicatie van boven naar beneden (top-down), dient er aandacht gegeven te worden aan de communicatie van de werkvloer naar het management toe. Binnen de organisatie moet daarnaast duidelijk zijn dat de kosten van pesten voor de dader altijd hoger uitvallen dan de baten.

De overlegcultuur moet ook een cultuur zijn, waarin als uitgangspunt genomen wordt dat mensen van elkaar verschillen, wat sekse, culturele achtergrond en leeftijd betreft en dat deze verschillen een bron van productiviteit en creativiteit vormen die de organisatie en de organisatiedoelstelling ten goede komen. Het zogenaamde diversiteitsbeleid. Door werknemers aan te nemen met een verschillende godsdienstige, maar ook sociologische achtergrond kan aan dit streven gestalte gegeven worden. Integratie van al deze werknemers leidt ons inziens sneller tot een bepaald begrip van de achtergronden van andere medewerkers.

Door een gedragscode op te stellen kan de organisatie zich concreet bezig houden met het beleid ten aanzien van omgangsvormen. Er zou dan een arbeidsreglement met bindende gedragsnormen ten aanzien van omgangsvormen opgesteld moeten worden, die alle werknemers tekenen bij indiensttreding van de organisatie. Wanneer er nu toch nog voorvallen van pesten op het werk zich voordoen, moeten de slachtoffers terecht kunnen bij goed opgeleide vertrouwenspersonen. Daarnaast dienen er klachtencommissies ingesteld te worden. Een klachtencommissie dient uit externe deskundigen te bestaan en moet de onafhankelijk boven de partijen staande positie van de vertrouwenspersonen waarborgen.

Door het pesten op het werk voor een lange tijd te voorkomen, moet de organisatie een preventief beleid voeren met betrekking tot dit onderwerp. Een preventief beleid bestaat uit de hierboven in de tekst besproken onderdelen. Uit ons survey-onderzoek bleek dat de meeste bedrijven een curatief beleid hanteren met betrekking tot het pestgedrag. Terwijl juist een preventief beleid nodig is om het probleem zoveel als mogelijk te voorkomen. Wij hopen dat er in de nabije toekomst steeds meer bedrijven over gaan op deze preventieve aanpak en zo een hoop problemen en kosten kunnen besparen.

Reageren
Lezers van bovengenoemd artikel kunnen reageren door zich via e-mail met de schrijvers in verbinding te stellen.
De e-mailadressen luiden:
165633@student.fbk.eur.nl
171885@student.fbk.eur.nl
165560@student.fbk.eur.nl


Terug


Laatst bijgewerkt d.d. 18-10-2020